(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఉద్యోగపర్వ - అధ్యాయ 057

॥ శ్రీః ॥
5.57. అధ్యాయః 057
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Topics
పృష్టేన సంజయేన ధృతరాష్ట్రం ప్రతి పాండవసహాయానాం రాజ్ఞాం నామనిర్దేశపూర్వకం తైః కురుసేనాగతానాం స్వస్వదధ్యతయా విభజనకథనం ॥ 1 ॥
దుర్యోధనేన సంజయవచనశ్రవణేన క్రోశంతం ధృతరాష్ట్రమాక్షిప్య స్వపక్షీయాణాం ప్రతాపప్రశంసనం ॥ 2 ॥
పునస్సంజయేన ధృష్టద్యుంనదంత్రోవచనపూర్వకం యుద్ధనిషేధనం ॥ 3 ॥
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Text

ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 5-57-0x(3567)(33995)
కాంస్తత్ర సంజయాపశ్యః ప్రీత్యర్థేన సమాగతాన్।
యే యోత్స్యంతే పాండవార్థే పుత్రస్య మమ వాహినీం ॥ 5-57-1(33996)
సంజయ ఉవాచ। 5-57-2x(3568)
ముఖ్యమంధకవృష్ణీనామపశ్యం కృష్ణమాగతం।
చేకితానం చ తత్రైవ యుయుధానం చ సాత్యకిం ॥ 5-57-2(33997)
పృథగక్షౌహిణీభ్యాం తు పాండవానభిసంశ్రితౌ ।
మహారథౌ సమాఖ్యాతావుభౌ పురుషమానినౌ ॥ 5-57-3(33998)
అక్షౌహిణ్యాఽథ పాంచాల్యో దశభిస్తనయైర్వృతః।
సత్యజిత్ప్రముఖైర్వీరైర్ధృష్టద్యుంనపురోగమైః । 5-57-4(33999)
ద్రుపదో వర్ధయన్మానం శిఖండిపరిపాలితః।
ఉపాయాత్సర్వసైన్యానాం ప్రతిచ్ఛాద్య తదా వపుః ॥ 5-57-5(34000)
విరాటః సహ పుత్రాభ్యాం శంఖేనైవోత్తరేణ చ।
సూర్యదత్తాదిభిర్వీరైర్మదిరాక్షపురోగమైః ॥ 5-57-6(34001)
సహితః పృథివీపాలో భ్రాతృభిస్తనయైస్తథా ।
అక్షౌహిణ్యైవ సైన్యానాం వృతః పార్థం సమాశ్రితః ॥ 5-57-7(34002)
జారాసంధిర్మాగధశ్చ ధృష్టకేతుశ్చ చేదిరాట్।
పృథక్పృథగనుప్రాప్తౌ పృథగక్షౌహిణీవృతౌ ॥ 5-57-8(34003)
కేకయా భ్రాతరః పంచ సర్వే లోహితకధ్వజాః ।
అక్షౌహిణీపరివృతాః పాండవానభిసంశ్రితాః ॥ 5-57-9(34004)
ఏతానేతావతస్తత్ర తానపశ్యం సమాగతాన్।
యే పాండవార్థే యోత్స్యంతి ధార్తరాష్ట్రస్య వాహినీం ॥ 5-57-10(34005)
యో వేద `మానుషం వ్యూహం దైవం గాంధర్వమాసురం।
స తత్ర సేనాప్రముఖే ధృషటద్యుంనో మహారథః ॥ 5-57-11(34006)
భీష్మః శాంతనవో రాజన్భాగః క్లృప్తః శిఖండినః
తం విరాటోఽనుసంయాతా సార్ధం మత్స్యైః ప్రహారిభిః ॥ 5-57-12(34007)
జ్యేష్ఠస్య పాండుపుత్రస్య భాగో మద్రాధిపో బలీ।
తౌ తు తత్రాబ్రువన్కేచిద్విషమౌ నో మతావితి ॥ 5-57-13(34008)
దుర్యోధనః సహసుతః సార్ధం భ్రాతృశతేన చ।
ప్రాచ్యాశ్చ దాక్షిణాత్యాశ్చ భీమసేనస్య భాగతః ॥ 5-57-14(34009)
అర్జునస్య తు భాగేన కర్ణే వైకర్తనో మతః।
అశ్వత్థామా వికర్ణశ్చ సైంధవశ్చ జయద్రథః ॥ 5-57-15(34010)
అశక్యాశ్చైవ యే కేచిత్పృథివ్యాం శూరమానినః ।
సర్వాంస్తానర్జునః పార్థః కల్పయామాస భాగతః ॥ 5-57-16(34011)
మహేష్వాంసా రాజపుత్రా భ్రాతరః పంచ కేకయాః ।
కేకయానేవ భాగేన కృత్వా యోత్స్యంతి సంయుగే ॥ 5-57-17(34012)
తేషామేవ కృతో భాగో మాలవాః సాల్వకాస్తథా।
త్రిగర్తానాం చ వై ముఖ్యౌ యౌ తౌ సంశప్తకావితి ॥ 5-57-18(34013)
దుర్యోధనసుతాః సర్వే తథా దుఃశాసనస్య చ।
సౌభద్రేణ కృతో భాగో రాజా చైవ బృహద్బలః ॥ 5-57-19(34014)
ద్రౌపదేయా మహేష్వాసాః సువర్ణవికృతధ్వజాః ।
ధృష్టద్యుంనముఖా ద్రోణమభియాస్యంతి భారత ॥ 5-57-20(34015)
చేకితానః సోమదత్తం ద్వైరథే యోద్ధుమిచ్ఛతి।
భోజం తు కృతవర్మాణం యుయుధానో యుయుత్సతి ॥ 5-57-21(34016)
సహదేవస్తు మాద్రేయః శూరః సంక్రందనో యుధి।
స్వమంశం కల్పయామాస శ్యాలం తే సుబలాత్మజం ॥ 5-57-22(34017)
ఉలూకం చైవ కైతవ్యం యే చ సారస్వతా గణాః।
నకులః కల్పయామాస భాగం మాద్రవతీసుతః ॥ 5-57-23(34018)
యే చాన్యే పార్థివా రాజన్ప్రత్యుద్యాస్యంతి సంగరే।
సమాహ్వానేన తాంశ్చాపి పాండుపుత్రా అకల్పయన్ ॥ 5-57-24(34019)
ఏవమేషామనీకాని ప్రవిభక్తాని భాగశః।
యత్తే కార్యం సపుత్రస్య క్రియతాం తదకాలికం ॥ 5-57-25(34020)
ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 5-57-26x(3569)
న సంతి సర్వే పుత్రా మే మూఢా దుర్ద్యూతదేవినః।
యేషాం యుద్ధం బలవతా భీమేన రణమూర్ధని ॥ 5-57-26(34021)
రాజానః పార్థివాః సర్వే ప్రోక్షితాః కాలధర్మణా ।
గాండీవాగ్నిం ప్రవేక్ష్యంతి పతంగా ఇవ పావకం ॥ 5-57-27(34022)
విద్రుతాం వాహినీం మన్యే కృతవైరైర్మహాత్మభిః ।
తాం రణే కేఽనుయాస్యంతి ప్రభగ్నాం పాండవైర్యుధి ॥ 5-57-28(34023)
సర్వే హ్యతిరథాః శూరాః కీర్తిమంతః ప్రతాపినః ।
సూర్యపావకయోస్తుల్యాస్తేజసా సమితింజయాః ॥ 5-57-29(34024)
యేషాం యుధిష్ఠిరో నేతా గోప్తా చ మధుసూదనః ।
యోధౌ చ పాండవౌ వీరౌ సవ్యసాచివృకోదరౌ ॥ 5-57-30(34025)
నకులః సహదేవశ్చ ధృష్టద్యుంనశ్చ పార్షతః।
సాత్యకిర్ద్రుపదశ్చైవ ధృష్టకేతుశ్చ సానుజః ॥ 5-57-31(34026)
ఉత్తమౌజాశ్చ పాంచాల్యో యుధామన్యుశ్చ దుర్జయః।
శిఖండీ క్షత్రదేవశ్చ తథా వైరాటిరుత్తరః ॥ 5-57-32(34027)
కాశయశ్చేదయశ్చైవ మత్స్యాః సర్వే చ సృంజయాః ।
విరాటపుత్రో బభ్రుశ్చ పాంచాలాశ్చ ప్రభద్రకాః ॥ 5-57-33(34028)
యేషాంమింద్రోఽప్యకామానాం న హరేత్పృథివీమిమాం।
వీరాణాం రణధీరాణాం యే భింద్యుః పర్వతానపి ॥ 5-57-34(34029)
తాన్సర్వగుణసంపన్నానమనుష్యప్రతాపినః ।
క్రోశతో మమ దుష్పుత్రో యోద్ధుమిచ్ఛతి సంజయ ॥ 5-57-35(34030)
దుర్యోధన ఉవాచ। 5-57-36x(3570)
ఉభౌ స్వ ఏకజాతీయౌ తథోభౌ భూమిగోచరౌ ।
అథ కస్మాత్పాండవానామేకతో మన్యసే జయం ॥ 5-57-36(34031)
పితామహం చ ద్రోణం చ కృపం కర్ణం చ దుర్జయం।
జయద్రథం సోమదత్తమశ్వత్థామానమేవ చ ॥ 5-57-37(34032)
సుతేజసో మహేష్వాసానింద్రోఽపి సహితోఽమరైః ।
అశక్తః సమరే జేతుం కిం పునస్తాత పాండవాః ॥ 5-57-38(34033)
సర్వే చ పృథివీపాలా మదర్థే తాత పాండవాన్।
ఆర్యాః శస్త్రభృతః శూరాః సమర్థాః ప్రతిబాధితుం ॥ 5-57-39(34034)
న మామకాన్పాండవాస్తే సమర్థాః ప్రతివీక్షితుం ।
పరాక్రాంతో హ్యహం పాండూన్సపుత్రాన్యోద్ధుమాహవే ॥ 5-57-40(34035)
మత్ప్రియం పార్థివాః సర్వే యే చికీర్షంతి భారత ।
తే తానావారయిష్యంతి ఐణేయానివ తంతునా ॥ 5-57-41(34036)
మహతా రథవంశేన శరజాలైశ్చ మామకైః ।
అభిద్రుతా భవిష్యంతి పాంచాలాః పాండవైః సహ ॥ 5-57-42(34037)
ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 5-57-43x(3571)
ఉన్మత్త ఇవ మే పుత్రో విలపత్యేష సంజయ।
న హి శక్తో రమే జేతుం ధర్మరాజం యుధిష్ఠిరం ॥ 5-57-43(34038)
జానాతి హి యథా భీష్మః పాండవానాం యశస్వినాం।
బలవత్తాం సపుత్రాణాం ధర్మజ్ఞానాం మహాత్మనాం ॥ 5-57-44(34039)
యతో నారోచయదయం విగ్రహం తైర్మహాత్మభిః।
కిం తు సంజయ మే బ్రూహి పునస్తేషాం విచేష్టితం ॥ 5-57-45(34040)
కస్తాంస్తరస్వినో భూయః సందీపయతి పాండవాన్।
అర్చిష్మతో మహేష్వాసాన్హవిషా పావకానివ ॥ 5-57-46(34041)
సంజయ ఉవాచ। 5-57-47x(3572)
ధృష్టద్యుంనః సదైవైతాన్సందీపయతి భారత।
యుద్ధ్యధ్వమితి మాభైష్ట యుద్ధాద్భరతసత్తమాః ॥ 5-57-47(34042)
యే కేచిత్పార్థివాస్తత్ర ధార్తరాష్ట్రేణ సంవృతాః।
యుద్ధే సమాగమిష్యంతి తుములే శస్త్రసంకులే ॥ 5-57-48(34043)
తాన్సర్వానాహవే క్రుద్ధాన్సానుబంధాన్సమాగతాన్।
అహమేకః సమాదాస్యే తిమిర్యత్స్యానివోదకాత్ ॥ 5-57-49(34044)
భీష్మం ద్రోణం కృపం కర్ణం ద్రౌణిం శల్యం సుయోధనం ।
ఏతాంశ్చాపి నిరోత్స్యామి వేలేవ మకరాలయం ॥ 5-57-50(34045)
తథా బ్రువంతం ధర్మాత్మా ప్రాహ రాజా యుధిష్ఠిరః।
తవ ధైర్యం చ వీర్యం చ పాంచాలః పాండవైః సహ ॥ 5-57-51(34046)
సర్వే సమధిరూఢాః స్మ సంగ్రామాన్నః సముద్ధర ।
జానామి త్వాం మహాబాహో క్షత్రధర్మే వ్యవస్థితం ॥ 5-57-52(34047)
సమర్థమేకం పర్యాప్తం కౌరవాణాం వినిగ్రహే ।
పురస్తాదుపయాతానాం కౌరవాణాం యుయుత్సతాం ॥ 5-57-53(34048)
భవత్తా యద్విధాతవ్యం తన్నః శ్రేయః పరంతప।
సంగ్రామాదపయాతానాం భగ్నానాం శరణైషిణాం ॥ 5-57-54(34049)
పౌరుషం దర్శయఞ్శూరో యస్తిష్ఠేదగ్రతః పుమాన్।
క్రీణీయాత్తం సహస్రేణ ఇతి నీతిమతాం మతం ॥ 5-57-55(34050)
స త్వం శూరశ్చ వీరశ్చ విక్రాంతశ్చ నరర్షభ ।
భయార్తానాం పరిత్రాతా సంయుగేషు న సంశయః ॥ 5-57-56(34051)
ఏవం బ్రువతి కౌంతేయే ధర్మాత్మని యుధిష్ఠిరే।
ధృష్టద్యుంన ఉవాచేదం మాం వచో గతసాధ్వసం ।
సర్వాంజనపదాన్సూత యోధా దుర్యోధనస్య యే ॥ 5-57-57(34052)
సబాహ్లికాన్కురూన్బ్రూయాః ప్రాతిపేయాఞ్శరద్వతః ।
సూతపుత్రం తథా ద్రోణం సహపుత్రం జయద్రథం ॥ 5-57-58(34053)
దుఃశాసనం వికర్ణం చ తథా దుర్యోధనం నృపం
భీష్మం చ బ్రూహి గత్వా త్వమాశు గచ్ఛ చ మాచిరం ॥ 5-57-59(34054)
యుధిష్ఠిరః సాధునైవాభ్యుపేయో
మా వోఽవధీదర్జునో దేవగుప్తః।
రాజ్యం దద్ధ్వం ధర్మరాజస్య తూర్ణం
యాచధ్వం వై పాండవం లోకవీరం ॥ 5-57-60(34055)
నైతాదృశో హి యోధోఽస్తి పృథివ్యామిహ కశ్చన।
యథావిధః సవ్యసాచీ పాండవః సత్యవిక్రమః ॥ 5-57-61(34056)
దేవైర్హి సంభృతో దివ్యో రథో గాండీవధన్వనః ।
న సజేయోమనుష్యేణ మా స్మ కృద్ధ్వం మనో యుధి ॥ ॥ 5-57-62(34057)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఉద్యోగపర్వణి యానసంధిపర్వణి సప్తపంచాశత్తమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Footnotes
5-57-25 అకాలికం కాలబిలంబం వినా ॥
5-57-27 ప్రోక్షితాః పశువద్వధార్థం సంస్కృతాః ॥
5-57-41 ఐణేయాన్ హరిణశావాన్। తంతునాపాశేన ॥
5-57-58 శరద్వతః ఆయుష్మతః విరుద్వలక్షణయా గతాయుష ఇత్యర్థః ॥
5-57-60 దద్ధం దదత ॥
5-57-62 కృద్ధ్వం కురుధ్వం ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.